टुकुचे र कोवाङलाई छुट्टै गाउँपालिका माग गर्दै स्थानिय आन्दोलित

केशव बि.क./मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ १५ मंसिर
हिमाली जिल्ला मुस्ताङको टुकुचे र कोवाङ गाविसलाई छुट्टै गाउँपालिकाको माग गर्दै स्थानिय आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । स्थानिय तहको पुर्नसंरचनामा आफुहरुलाई कुनै पनि जानकारी नदिई एकलौटी निर्णय गरी थासाङ गाउँपालिकामा राखेको भन्दै बुधवार स्थानिय आन्दोलनमा उत्रिएका हुन् ।  
टुकुचे र कोवाङ दुई गाविस मिलाई एक गाउँपालिका बनाई पाउँ भनि टुकुचे र कोवाङ गाविसका प्रतिनिधिहरुले स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समिति मुस्ताङलाई संयुक्त ज्ञापनपत्र पेस गरेको भएतापनि सो अनुसार प्राविधिक समितिले काम नगरेको भन्दै स्थानियले आक्रोष व्यक्त गरेका छन् ।
दुई गाविसका स्थानियको संयुक्त आन्दोलन सहित टुकुचे र कोवाङ गाविसलाई एक गाउँपालिका बनाउनु पर्ने माग गर्दै स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समिति मुस्ताङका संयोजक एवं स्थानिय विकास अधिकारी हरिप्रसाद बास्तोलालाई ज्ञापनपत्र बुझाएको टुकुचेका स्थानिय अगुवा हेमन्त गौचनले बताए ।

ज्ञापनपत्र बुझ्दै स्थानिय तह पुर्नसंरचना जिल्ला प्राविधि समितिका संयोजक बास्तोलाले सो ज्ञापनपत्रलाई स्थानिय तह पुर्नसंरचना आयोगमा पठाउने बताए । सुझाव संकलनको क्रममा सबैलाई जानकारी गराईएको र प्राविधिक समितिको प्रतिवेदन त
यार गर्दा सम्म टुकुचे र कोवाङलाई छुट्टै गाउँपालिका बनाउने सुझाव कहिँकतैबाट नआएकाले माननीय वाणीज्य मन्त्री रोमी गौचन थकाली, माननीय सांसद श्रीमाया थकाली र राजनीतिक दलसंगको अन्तिम परामर्शमा आयोगले तोकेको कार्यविधि र कार्यसर्त अनुसार कार्तिक २५ गते मुस्ताङको स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समितिको प्रतिवेदन आयोगमा पठाई सकेको जानकारी दिए ।
बास्तोलाले भने । हामीले ल्होछ्योध्युन २ गाउँपालिका, बाह्र गाउँ १ गाउँपालिका, जोमसोम–मार्फा १ गाउँपालिका र थाक सातसयलाई १ गाउँपालिका बनाउने निर्णय सहितको प्रतिवेदन आयोगमा पठाईसकेका छौँ । समय सीमा नाघिसकेपछि आएको मागलाई हामी सम्बोधन गर्न सक्दैनौँ ।
स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समितिले
प्राविधिक दृष्टिकोणले थासाङ गाउँपालिकाको केन्द्र लेतेमा राख्न निर्णय गरिएको तर थकालीको ऐतिहासिक एवं साँस्कृतिक महत्वको भूमि कोवाङमा केन्द्र राख्न कोवाङ र टुकुचेका स्थानियको माग भई आएकाले उनीहरुको मागलाई समेत संलग्न गरी अन्तिम निर्णय गर्न आयोगलाई सिफारिस गरिएको स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समितिका संयोजक बास्तोलाले जानकारी दिए ।  

यता स्थानियले भने आफुहरुले स्थानिय तह पुर्नसंरचना प्राविधिक समितिसंग गरिएको मागलाई जिल्ला प्राविधिक समितिले केन्द्रिय पुर्नसंरचना आयोगमा नपठाएको आरोप लगाएका छन् । कुञ्जो र लेते गाविसको सहमतिमा स्थानिय तह पुर्नसंरचनामा कोवाङ र टुकुचेलाई थासाङ गाउँपालिकामा राखि गाउँपालिकाको केन्द्र वाणीज्य मन्त्री रोमी गौचन थकालीको गाविस लेतेमा राखिएको छ । मन्त्री गौचलने प्राविधिक समितिलाई समेत प्रभावमापारी पक्षपात गरेको र सो आफुहरुलाई कुनै पनि हालतमा मान्य नहुने कोवाङका स्थानिय अगुवा एवं पूर्व जिविस सभापति आनन्दलाल शेरचनले बताए ।
स्थानिय तह पुर्नसंरचनामा आफुहरुलाई सहभागी नगराई लेते केन्द्र हुनेगरी हामीहरुलाई थासाङ गाउँपालिकामा राखिएको छ । यो हाम्रा लागि स्विकार्य छैन् । टुकुचे र कोवाङलाई छुट्टै गाउँपालिका नबनाए हामी कतै पनि जाँदैनौँ र तटस्थ बस्छौँ । टुकुचेका अगुवा पथबहादुर थकालीले भने ।
पुर्नसंरचनाको विरोधमा आन्दोलनमा उत्रिएका आन्दोलनकारीले एयरपोर्ट बजारबाट नारा जुलुस सहित जोमसोम परिक्रमा गरी ३ घण्टा यातायात ठप्प (चक्का जाम) पारेका थिए ।      

जोमसोम–पोखरा यथासिघ्र जीप संचालन हुने

केशव बि.क./मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ १४ मंसिर
यात्रुहरुको मागलाई मध्यनजर गर्दै निकट भविष्यमा जोमसोम–पोखरा सिधा जीप संचालन हुने भएको छ । समयको आवश्यकता र यात्रुहरुको सुविधालाई ध्यानमा राख्दै श्री मुक्तिनाथ दर्शन यातयात प्रालिले जोमसोम–पोखरा यथासिघ्र जीप सेवा संचालनमा ल्याउन लागेको हो ।   
 कम्पनी रजिष्टारको कार्यालय त्रिपुरेश्वर काठमाण्डौमा महेन्द्र थकालीको अध्यक्षतामा सात सदस्यिय यातायात प्रालि दर्ता गरी जीप संचालनमा ल्याउन लागेको समितिका अभियान्ता दिपक लालचनले मुस्ताङ साप्ताहिकलाई बताए  ।
    सोह्र श्राद्ध तथा आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको चाप बढने समयमा मुस्ताङ जीप तथा बस व्यवसायी समितिले यात्रुहरुको माग अनुसारको सेवा प्रवाह गर्न नसकेको जनगुनासो बढिरहेका बेला श्री मुक्तिनाथ दर्शन यातायात प्रालिले नयाँ जीपहरु संचालनमा ल्याउन लागेको हो ।
    तत्कालको लागि ४० वटा टाटा सुमो जीपबाट सेवा सुचारु गरी भविष्यमा एसि डिलक्स बस र साधारण बस संचालनमा ल्याउने योजना रहेको श्री मुक्तिनाथ दर्शन यातायात प्रालिले जनाएको छ ।
    आन्तरिक यातायातको रुपमा जोमसोम– घाँसा, तातोपानी, बेनी, बागलुङ सिधा जीप संचालन गरिने र त्यस पश्चात आवश्यक प्रक्रिया पुरा गरी जोमसोम– काठमाण्डौ र जोमसोम भैरहवा सुविधा सम्पन्न बस तथा जीप सेवा संचालनमा ल्याउने योजना रहेको लालचनले बताए ।
मंसिर १६ देखि जीप संचालन गरिने योजना भएतापनि विविध कारणवस आगामी मंसिर २५ देखि ३० गते भित्रमा यातायात सेवा संचालनमा ल्याउने बताइएको छ । हाल संचालनमा ल्याउन लागिएको ४० वटा जीप संचालक मध्ये २५ जना मुस्ताङ जीप तथा बस व्यवसायी समितिमा आवद्ध सदस्यहरु नै रहेको लालचनले जानकारी दिए ।      
    हालसम्म भाडाको विषयमा कुनै छलफल नगरिएको भएतापनि समितिका सदस्यहरु बिच छलफल गरी जोमसोम–पोखराको लागि १६ सय देखि २ हजार रुपैयाँ भित्र भाडा कायम हुन सक्ने लालचनको भनाई छ ।
    यसरी नयाँ व्यवस्थापनका साथ मुक्तिनाथ दर्शन यातयात प्रालिले सुविधा सम्पन्न जीप संचालनमा ल्याएपछि यात्रुहरुले छिटो छरितो र भरपर्दाे सेवा पाउने आशा गरिएको छ । 

उपल्लो मुस्ताङका प्रहरी चौकी अस्थायी मर्ज

केशव बि.क./मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ १३ मंसिर
जिल्लाको उपल्लो मुस्ताङका प्रहरी चौकीहरु मर्ज हुन थालेका छन् । चिसो बढेपछि स्थानियको चहलपहल घटेका कारण प्रहरी चौकीहरु अस्थायी रुपमा मर्ज गरिएको हो ।    
घमी, सुरखाङ, छोन्हुपका प्रहरी चौकीलाई लोमान्थाङ, छुसाङ, मुक्तिनाथ र जोमसोममा स्थानान्त्रण गरिएको प्रहरी नायव उपरिक्षक हरिहरनाथ योगीले बताए । 
    चिसो बढेसंगै उपल्लो मुस्ताङका स्थानिय जाडो छल्न बेशी झर्ने भएकाले इन्धन, दैनिक उपभोग्य सामान लगायतका पूर्वाधारको समस्या हुने र हिमाली क्षेत्रका प्रहरीलाई सरकारले ठाउँ अनुसारको पोसाकको व्यवस्था नगर्दा जाडो समयका लागि प्रहरी चौकी मर्ज गर्नु परेको प्रहरी नायव उपरिक्षक योगीले बताए ।
    मर्ज गरिएका प्रहरी चौकीलाई चिसो कम हुँदै गएपछि र स्थानिय बेशीबाट फर्किने क्रम बढेसंगै पुनः पहिलेकै ठाउँमा पुर्नस्थापना गरिने बताइएको छ ।

मुस्ताङमा सरसफाई अभियान

मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ ११ मंसिर
सामुदायिक प्रहरी सेवाकेन्द्र जोमसोम र जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङको संयुक्त आयोजनामा शनिवार जोमसोममा सरसफाई अभियान सम्पन्न भएको छ । सरसफाई अभियान अन्तर्गत जिल्ला सदरमुकाम जोमसोम र पुथाङ एरपोर्ट लगायतका क्षेत्रमा सरसफाई गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।   
 पर्यटकीय जिल्ला मुस्ताङलाई सधैँ स्वच्छ र सफा राखौँ भन्दै सरसफाई कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइएको बताइएको छ । सरसफाई अभियानले बजार, बाटो तथा एयरपोर्ट कम्पाउण्ड भित्र थुप्रिएको फोहोरलाई व्यवस्थापन गरेको छ ।
    सरसफाई अभियानमा सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्र जोमसोम, जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङ, नेपाली सैनिक उच्च शिखर शिक्षालय, भीमदल गण, महिला समुह जोमसोम, आमा समुह पुथाङ, जोमसोम तथा पुथाङ एयरपोर्टका गाउँ मुखियाका प्रतिनिधहरुको सकृय सहभागिता रहेको थियो ।

मुस्ताङमा लैंङ्गीक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु

केशव बि.क./मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ १० मंसिर ।
घर शान्ती नै विश्व शान्तीको आधार ः दिगो विकासका लागि लैंङ्गीक हिंसा रहित समाज भन्ने मुल उद्घोषका साथ हिमाली जिल्ला मुस्ताङमा शुक्रबारदेखि लैङ्गीक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु भएको छ ।

१६ दिने अभियानमा जिल्लाका विभिन्न ठाउँमा लैङ्गीक हिंसा न्युनीकरणका लागि विभिन्न चेतनामुलक कार्यक्रम गरिने महिला तथा बालबालीका कार्यालयले जनाएको छ ।
हिंसा विरुद्धको १६ दिवसीय अभियान हरेक वर्ष अंग्रेजी महिनाको नोभेम्बर २५ तारिख देखि डिसेम्बर १० तारिख सम्म विश्वभर मनाउने प्रचलन छ । 
अभियानको पहिलो दिन एरयरपोर्ट बजारमा सचेतनामुलक ¥याली निकालिएको थियो । पुथाङ एयरपोर्टबाट सुरु भएको ¥याली जिविस सभाहलमा पुगेर औपचारिक कार्यक्रममा परिणत भएको थियो ।
कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै प्रमुख जिल्ला अधिकारी भीमराज पोखरेलले लैङ्गीक हिंसा सर्वत्र भएकाले यसको न्युनीकरणका लागि शिक्षा र रोजगारीमा वृद्धि गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
त्यसैगरी स्थानिय विकास अधिकारी हरिप्रसाद बास्तोलाले लैङ्गीक हिंसालाई कम गर्न चेतनाको विकास संगै कानुनी उपचारको लागि जनमानसमा जानकारी गराउनु पर्ने बताए । 
महिला तथा बालबालिका कार्यालयकी महिला विकास अधिकृत सावित्रा शाहले लैङ्गीक हिंसा न्यनीकरणका लागि कसैले कसैलाई अन्याय गर्न नहुने र अन्याय सहन नहुने बताईन् । यदि कहि कतैबाट लैङ्गीक हिंसाजन्य क्रियाकलाप भएमा महिला तथा बालबालिका कार्यालय एवं सम्बन्धीत निकायमा सम्पर्क गर्न आग्रह गरिन् ।
कार्यक्रममा नेरेसो सभापति चन्द्र बहादुर थकाली, जोमसोम महिला समुहकी अध्यक्ष शर्मिला गुरुङ, पुथाङ आमा बहुद्देश्य सहकारी संस्थाकी सुन्देवी रसाईलीले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए ।
सो अवसरमा सम्वद्र्धन बालअधिकार, कार्यान्वयन संविधान विषयक निवन्ध प्रतियोगितामा प्रथम हुने धौलागिरी आवसिय मावि जोमसोमका समिर ढकाल, द्धितिय जनहित उच्च मावि जोमसोमका सीमा गौचन र तृतिय ज्ञानोदय मावि लेतेका मनिस परियारलाई नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो । 
कार्यक्रममा लैंङ्गीक हिंसा विरुद्धमा समर्थन जनाउनको लागि सेतो रिवन वितरण र कार्यक्रमका सहभागीले म हिंसा गर्दिन, म हिंसा सहन्न, अरु कसैमाथि हिंसा भएको देखेमा पनि चुप लागेर बस्दिन साथै हिंसा न्युनिकरण गर्ने कार्यमा मन, वचन र कर्मले सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दै प्रतिवद्धता व्यानरमा हस्ताक्षर गरेका थिए ।
महिला तथा बालबालिका कार्यालयका बाल संरक्षण निरिक्षक सरिता थकालीको सञ्चालनमा सम्पन्न भएकोे कार्यक्रमको अध्यक्षता महिला विकास अधिकृत सावित्रा शाह र स्वागत महिला विकास निरिक्षक ससिकला सम्बाहाम्फेले गरेकी थिइन् ।
कार्यक्रममा सरकारी कार्यालयका प्रमुख एवं प्रतिनिधि, सुरक्षाकर्मी, र महिला/आमा समुहका प्रमुख एवं प्रतिनिधि, गैरसरकारी र सरकारी संस्थाका प्रतिनिधिहरु सहभागि भएका थिए ।

मुस्ताङमा प्रथम उद्योग दिवस मनाईयो

मुस्ताङ साप्ताहिक
मुस्ताङ ९ मंसिर
औद्योगिक क्षेत्रमा लगानी, समृद्धिको सुनौलो बिहानी भन्ने उद्घोषका साथ घरेलु तथा साना उद्योग विकास समिति मुस्ताङको आयोजनामा बिहिवार जोमसोममा प्रथम उद्योग दिवस मनाईएको छ ।

दिवसको अवसरमा बोल्दै प्रमुख जिल्ला अधिकारी भीमराज पोखरेलले उद्योगको विकास हुन सकेमात्र देशको सम्वृद्धि हुने बताए । मुस्ताङ पर्यटन, वनजन्य, औषधी, पशुजन्य, कृषि उद्योग संचालनको लागि संभावित जिल्ला भएको भन्दै पोखरेलले मुस्ताङमा पर्यटन उद्योग सहि ढंगले अगाडी बढाउन सके अन्य उद्योग पनि संगसंगै अगाडी बढने बताए ।
त्यसैगरी स्थानिय विकास अधिकारी हरिप्रसाद बास्तोलाले स्थानिय स्रोत साधन र पुँजीको परिचालन गरेर उद्योग संचालन गर्न सुझाव दिए । कार्यक्रममा घरेलु तथा साना उद्योग विकास अधिकृत नगेन्द्र नेपालले उद्यमीलाई प्रवद्र्धन तथा प्रविधिको विकासका लागि सरकारले २५ लाख दिने व्यवस्था रहेकाले सरकारले गर्ने सहयोगको फाईदा लिन उद्यमीलाई आग्रह गरे । साथै उनले उद्योगको विकासका लागि प्रत्येक जिल्लाका २ सय जनालाई उद्यमशिलता विकास तालिम दिने सरकारको योजना रहेको बताए ।
कार्यक्रममा घरेलु उद्योग महासंघ मुस्ताङका अध्यक्ष भिम रसाईली र उद्यमी रमेश भट्टचनले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए । कार्यक्रमका सहभागीले मुस्ताङमा उद्योग वाणिज्य संघ निष्क्रिय हुँदा औद्योगिक क्षेत्रमा सोचे जति प्रगति हुन नसकेको बताएका थिए ।    
स्थानिय विकास अधिकारी हरिप्रसाद बास्तोलाको अध्यक्षता, उद्यमी सुन्देवी रसाईलीको सञ्चालन र घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिका कार्यालयका केशव सिलवालको स्वागतमा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो । कार्यक्रमको पूर्वसन्ध्यामा आद्यौगिक क्षेत्रमा लगानी, संवृद्धीको सुनौली बिहानी, उद्योग गरौँ उद्यमी बनौँ, आम्दानी बढाऔँ आत्मनिर्भर बनौँ लगायतका नारासंगै जोमसोम बजारमा कार्यालय प्रमुख, कर्मचारी, उद्योगी, व्यवसायीको सहभागितामा ¥याली निकालीएको थियो ।

मुस्ताङमा चिसो संगै कपडाको व्यापार बढ्यो

 केशव बि.क
मुस्ताङ ८ मंसिर
हिमाली जिल्ला मुस्ताङमा चिसो बढेसंगै कपडाको व्यापार पनि बढेको छ । हिउँदको सिजनका साथसाथै चिसो बढ्दै जान थालेपछि जाडो छल्नको लागि यहाँका स्थानिय तथा विभिन्न कार्यालय संघ संस्थामा कार्यरत कर्मचारीले न्यानो लुगा किन्ने क्रम बढेपछि यहाँको व्यापारमा वृद्धि भएको हो । 
  जाडोका लागि न्यानो जकेट, टाउजर, टोपी, हाइनेक, स्विटर, ट्रयाक, माक्स, नेकक्याप, पन्जा, मोजा, जुत्ता लगायतका साम्रागीको माग बढेको छ । यहाँका स्थानिय व्यापारीले जाडोका लागि दैनिक ५० हजार रुपैयाँ भन्दा बढिको लुगा बिक्री गर्दै आएको बताउँछन् ।
    जाडोका लागि लुगा बेच्न काठमाण्डौँ ठमेल देखि एक टोली पनि मुस्ताङ आएको छ । पहाडी, तराईका जिल्लामा भन्दा हिमाली जिल्लामा जाडो अत्याधिक हुनेभएकाले आफु न्यानो लुगा ब्यापारका लागि मुस्ताङ आएको लुगा ब्यापारी आरबि तामाङले बताए । उनी संगै तीन जनाको टोली घुम्ती ब्यापारको लागि मुस्ताङ आएको छ ।
    दोलखा स्थाई घर भएका तामाङले काठमाण्डौँ ठमेल देखि ६ लाख रुपैयाँ बराबरको लत्ताकपडा लिएर व्यापारका लागि सिँधै मुस्ताङ आएको बताउँछन् । मंसिर ७ गते जोमसोम आएका उनले पुथाङ एयरपोर्टमा बाटोमा कपडा राखेर बिक्रि गरिरहेका छन् । मुस्ताङ संगै अन्य ठाउँमा एक हप्ता भित्रमा ६ लाखको न्यानो कपडा विक्रि गर्ने लक्ष्य रहेको तामाङको भनाई छ ।
    अस्थायी रुपमा बाटोमै संचालन गरेको सो कपडा व्यापारमा कपडा किन्नेको भिड लाग्न थालेको अर्का व्यापारी दिलिप लामाले बताए । उनीहरुले दैनिक ६० देखि ८० हजार सम्मको लुगा बिक्रि गरिरहेको बताउँछन् ।
    जाडो याममा उनीहरुले सोलुखुम्बु, दोलखा, डोल्पा, मुगु, मनाङ, मुस्ताङ लगायतका हिमाली तथा पहाडी जिल्लामा घुम्ती व्यापार संचालन गर्ने गरेका छन् । स्थायी रुपमा एकै ठाउँमा व्यापार गर्नु भन्दा घुम्ती व्यापार गर्दा व्यापार र आम्दानीमा वृद्धि हुने गरेको उनीहरुको अनुभव छ ।      
    मुस्ताङ हिमाली जिल्ला भएकाले यहाँ हिउँद याममा हिउँ पर्ने हुँदा एकदमै चिसो हुने गर्दछ । यहाँका मानिसहरु जाडो छल्नका हिउँदयाममा व्यापारको लागि बाहिरी जिल्लामा जाने तथा अस्थायी बसाईसराई गर्ने गर्दछन्